از آنجایی که فشارهای حکومتی گسترش یافته است برخی از فعالین بدون اینکه از حجم و کیفیت فعالیت های خود کاسته باشند تنها آنرا به فضای امن تری منتقل کرده اند تا از چشمان مراقبین حکومتی و گاها نفوذی ها مستتر بمانند. از اینرو این مسئله ممکن است ما را به اشتباه بیاندازد و تغییر در تاکتیک های مبارزه و روی آوردن به مبارزه مخفی را حمل بر خاموشی برخی از افراد بدانیم. قطعا آنها نیز لزومی نمی بینند که فعالیت های خود را برایمان توضیح دهند بنابراین گروههای مخفی و مجازی با برد محدود که ما آنها را دقیقا نمی شناسیم در سالهای اخیر گسترش بیشتری یافته است.

همه ی زندانيان دربند آذربایجان مردان و زنان قهرماني هستند از جنس خود مردم آذربايجان، اگرچه بعضي از آنها از نظر روش مبارزه و بينش باهم تفاوتهايي دارند ولي يك لحظه غفلت از مدافعه حقوق آنها در مقابل فاشيسم غيرقابل قبول است و ما بایستی  در برابر ملت آذربايجان و نسل آینده ی آن پاسخگو باشیم.

هدف غایی روشنفکری ایجاد جریان اندیشه است. تنها با ایجاد جریان اندیشه است که می توان گوش های مخاطبین را شنوا و شنواتر کرد . اگر روشنفکری و قاطبه روشنفکران ، موضوع اطلاع رسانی را تنها با «اطلاعات رسانی» و تحلیل های ساده و ناسزاهای تکراری بسنده کنند، جریان اندیشه بر قرار نمی شود.

 فعالان حرکت ملی آذربایجان جنوبی بایستی با برنامه ریزی دقیق و حساب شده  اقدام به مدیریت و سازماندهی نیروها و تاکتیک ها برای مبارزه ای طولانی مدت بوده و با اتحاد و همدلی در برابر سیاست ها واعمال فاشیستی رژیم آپارتاید صف آرایی کنند.

استبداد و آپارتاید از بدو تولد تا سقوط و اضمحلال به چیزی جز حفظ قدرت و حکومت نمی اندیشد . عدم انعطاف پذیری ، عدم سازش ، سرکوب ، شانتاژ ، توطئه و تخریب و... از سیاست های متداول رژیم های مستبد برای حفظ قدرت و ادامه ی حیات است غافل از اینکه ادامه ی سیاست های استبدادی و تبعیض آمیز در نهایت به سقوط و اضمحلال حاکمیت های مستبد می انجامد

درسال جاری با صعود تیم شهرداری تبریزو حضور دو تیم آذربایجانی در لیگ برتر مسائل پیش رو پیچیده تر خواهند شد.با توجه به نحوه برنامه ریزی صورت گرفته از طرف سازمان لیگ که سعی در جلوگیری از حضور پرتعداد طرفداران تیم های آذربایجانی در ورزشگاهها دارد

آیا حرکت ملی آمادگی لازم برای سازگاری با تغییرات ناگهانی در منطقه را خواهد داشت؟ نقش و جایگاه حرکت ملی در آینده پس از تغییرات ناگهانی چه خواهد بود و آیا فعالین برای تاثیرگذاری در این شرایط ابزار لازم رادر اختیار دارند؟ چه شیوه های برای مقابله با بازیگران نامشروع آذربایجان وجود دارد و بهترین شیوه کدام است؟

اکنون چندین دهه از فاز نوین مبارزه ملی ما می گذرد و در این مدت انسانهای بسیاری تربیت  و وارد جامعه شده اند که قطعا در آینده تاثیرگذار و تاریخ ساز خواهند بود. جنبش دانشجویی آذربایجان هر ساله با تزریق نیروهای ناسیونالیست جدید با سرنوشتهای مختلف در حال قدرتمندتر کردن جامعه است بنابراین ما باید این دارایی و فرصت را قدر بنهیم و با غلبه بر ناامیدی و افکار منفی انرژی ذخیره شده و بالقوه در آن را در راه شکوفایی ملی به فعل درآوریم.

سیاست حاکمیت در قبال مسئله ی آذربایجان کاملا متفاوت و به نوعی متضاد با سیاست های صورت گرفته در قبال مسئله ی برخی از اقوام چون کردها و بلوچ ها ست. دلیل این امر هم به جنبه ی ملی و مدنی حرکت ملی آذربایجان جنوبی برمی گردد. فاز نوین حرکت ملی آذربایجان جنوبی توانسته است در سال های پس از انقلاب با روندی آهسته اما پیوسته و منسجم رهبری فکری و فرهنگی مردم آذربایجان را بدست گرفته و عملا حاکمیت را با چالش جدی به نام مسئله ی آذربایجان روبرو کند.

همه انسانها حریم دارند و هیچ کسی حریم ویژه ای ندارد. اگر فعالین ملی آذربایجان به آیت الله شریعتمداری احترام قائل هستند به خاطر دفاع وی از برخی حقوق ملی و دموکراتیک است و گرنه نباید هیچ تفاوتی با دیگر آذربایجانیان داشته باشد. اگر برای مثال امضای وی به همراه خمینی زیر بیانیه مخالفت با حق رای زنان دیده شود بی هیچ مصالحه ای از نظر فعالین مزموم و شایسته سرزنش است و به هیچ وجه عصمت و تقدس و حرمت ویژه ای از نظر ما ندارد.

در چند هفته ی اخیر مردم آذربایجان شاهد دستگیری و بازداشت تعدادی از فعالین حرکت ملی آذبایجان جنوبی در نقاط مختلف آذربایجان از جمله مغان بودند، با توجه به سیر صعودی گفتمان حرکت ملی آذربایجان جنوبی در جامعه ی آذربایجان و ایران و آگاهی بیش از پیش مردم آذربایجان و سالگرد قیام ملی آذربایجانیان درخرداد سال 1385 ، دستگیری و بازداشت فعالان امری طبیعی به نظر می رسید اما از سوی دیگر نگاهی دقیق به شرایط کنونی جامعه و تحلیل موقعیت امروزی حرکت ملی آذربایجان جنوبی نشان از وجود ضعف ها و کاستی هایی در حرکت دارد.

عمده جذابیت جنبش های اجتماعی ناشی از نیروی اخلاقی و وعده هایی است که برای رهایی گروههای اجتماعی از محرومیت، تبعیض، بی عدالتی و استثمار عرضه می دارند. جنبش های اجتماعی، عموما اعضای خود را حول مفهوم اخلاقی مشترکی از عدالت و رهایی به حرکت در می آورند. هر جنبش اجتماعی در عین حال که به مبارزه علیه محرومیت، تبعیض و استعمار  و بهره کشی برمی خیزد، به اثبات هویت کسانی که در جنبش فعال هستند وشاید آن "ما"یی که جنبش برای آنان فعال شده، کمک می کند. جنبش های اجتماعی حیات اجتماعی انسانها را در زمانها و مکانهای متعدد به نمایش در می آورند و از خلال بسیج اجتماعی شرکت کنندگان جنبش، نیروی اجتماعی می آفرینند و به اداره وسازماندهی آنان می پردازند.

خورداد قیام‌لاری دوزدور کی بیزیم اوچون غرور قایناغی‌دیر. آما بو مسئله‌یه تکجه غرور مسئله‌سی ایله دئییل، اطراف‌لی بیر باخیش آچی‌سی ایله باخمامیزین زامانی گلدیگینی دوشونوروک. چونکو هم ایران ایچری‌سین‌دکی سیاسی و توپلومسال فضا سرعت‌لی بیر شکیلده دئییشمکده‌دیر، هم ده آذربایجان میللی حرکتی گفتمان آچی‌سین‌دان توپلومون ایچری‌سینده اؤز یئرینی آلماقدا‌دیر. اونون اوچون بوندان سونراکی اولای‌لاردا داها گئنیش و بیر چوخ آچی‌دان باخمامیز هم آذربایجان تورک میللتی اوچون، هم ده آذربایجان میللی حرکتی اوچون فایدا‌لی اولا‌جاق‌دیر.

تاریخ پر فراز و نشیب آذربایجان سرشار از حوادث تلخ و شیرین بسیاری است که هر کدام از آنها در بستر زمان و مکان مشخص و در قالب حرکت خاصی اتفاق افتاده است . یکی از حوادث مهم تاریخی آذربایجان و ایران در سالهای اخیر، قیام سراسری ملت آذربایجان در خرداد سال 1385 می باشد. حوادث تاریخی خرداد سال 1385 در بر گیرنده ی سه فضای مهم و خاص در سه مقطع زمانی می باشد که عبارتند از :